Axit béo omega-3, omega-6 và omega-9 đều là những axit béo quan trọng cần bổ sung trong chế độ ăn uống. Chúng mang đến những lợi ích sức khỏe khác nhau. Tuy nhiên, quan trọng nhất là đảm bảo sự cân bằng tỷ lệ axit béo omega-3, -6 và -9, vì sự mất cân bằng có thể gây ra một số bệnh mãn tính.
1. Axit béo Omega-3 là gì?
Axit béo omega-3 là chất béo không bão hòa, một loại chất béo mà cơ thể không thể tạo ra mà phải bổ sung bởi chế độ ăn uống. Có nhiều loại chất béo omega-3 khác nhau dựa trên hình dạng và kích thước hóa học của chúng. Dưới đây là ba loại phổ biến nhất:
- Axit Eicosapentaenoic (EPA): Chức năng chính của axit béo 20 carbon này là sản xuất các hóa chất gọi là eicosanoids, giúp giảm viêm. EPA cũng giúp giảm các triệu chứng trầm cảm
- Axit docosahexaenoic (DHA): Một loại axit béo gồm 22 carbon. DHA chiếm khoảng 8% trọng lượng não. DHA rất cần thiết cho sự phát triển não của bé.
- Axit alpha-linolenic (ALA): Axit béo 18 carbon này có thể được chuyển đổi thành EPA và DHA, mặc dù quá trình này không hiệu quả lắm. ALA chủ yếu được sử dụng để sinh năng lượng cho cơ thể.
2. Axit béo omega-6 là gì?
Giống như axit béo omega-3, axit béo omega-6 là axit béo không bão hòa. Axit béo omega-6 cũng rất cần thiết, vì vậy bạn cần phải bổ sung qua đường ăn uống.
Omega 6 trong cơ thể chủ yếu được sử dụng để chuyển hóa thành năng lượng. Ngoài ra chúng còn có đặc tính giúp kháng viêm do có thể chuyển hoá thành eicosanoids. Eicosanoids pro-viêm là hợp chất quan trọng trong hệ thống miễn dịch của con người giúp làm giảm quá trình viêm.
Tuy nhiên, khi lượng này được cung cấp quá nhiều thì chúng lại làm tăng viêm và các bệnh liên quan đến viêm. Tỷ lệ được khuyến nghị của axit béo omega-6 và omega-3 trong chế độ ăn là 4: 1 hoặc ít hơn.
Một số axit béo omega-6 có lợi trong việc điều trị các triệu chứng của bệnh mãn tính:
- Gamma-linolenic acid (GLA) là một axit béo omega-6 được tìm thấy trong một số loại dầu, chẳng hạn như dầu hoa anh thảo và dầu cây lưu ly. Trong cơ thể, phần lớn chúng được chuyển đổi thành một axit béo dạng khác gọi là dihomo-gamma-linolenic acid (DGLA). Một nghiên cứu cho thấy dùng liều cao GLA giúp giảm đáng kể một số triệu chứng viêm khớp dạng thấp. Một nghiên cứu thú vị khác cho thấy việc bổ sung GLA cùng với thuốc trị ung thư vú có hiệu quả điều trị ung thư vú cao hơn so với chỉ dùng thuốc điều trị đơn lẻ.
- Axit linoleic liên hợp (CLA) là một dạng chất béo omega-6 khác có một số lợi ích sức khỏe. Ví dụ, một nghiên cứu lớn cho thấy dùng 3,2 gam chất bổ sung CLA mỗi ngày giúp giảm khối lượng mỡ trong cơ thể một cách hiệu quả ở người.
Dầu gạo lứt ShinyO chứa rất nhiều Omega 6
3. Lợi ích của chất béo omega-3 & 6
Chất béo omega-3 và omega-6 là một thành phần quan trọng của màng tế bào. Ngoài ra, chúng còn đảm nhiệm một số chức năng quan trọng khác, bao gồm:
- Cải thiện sức khỏe của tim: Axit béo Omega-3 có thể làm tăng lượng cholesterol HDL “tốt”. Bên cạnh đó, chúng cũng có thể làm giảm triglyceride, giảm huyết áp và ngăn chặn sự hình thành các mảng động mạch
- Hỗ trợ sức khỏe tâm thần: Uống omega-3 có thể làm giảm các triệu chứng trầm cảm, tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực. Nó cũng có thể làm giảm nguy cơ rối loạn tâm thần ở những người có nguy cơ cao.
- Giảm cân và kích thước vòng eo: Chất béo omega-3 đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng và có thể giúp giảm vòng eo.
Chất béo omega-3 giúp người dùng giảm cân và kích thước vòng eo
- Giảm mỡ gan: Bổ sung đầy đủ omega-3 trong chế độ ăn uống có thể giúp bạn giảm lượng chất béo trong gan.
Hỗ trợ sự phát triển trí não của trẻ sơ sinh: Omega-3 cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển trí não ở trẻ. - Chống viêm: Chất béo omega-3 có thể làm giảm các phản ứng viêm mà có thể gây ra các bệnh mãn tính trong cơ thể bạn.
- Ngăn ngừa chứng mất trí nhớ: Omega-3 cũng giúp cải thiện trí nhớ ở người già.
- Tăng cường sức khỏe xương: Những người ăn nhiều omega-3 cao có mật độ khoáng xương tốt hơn.
- Ngăn ngừa hen suyễn: Uống omega-3 có thể giúp giảm các triệu chứng hen suyễn, đặc biệt là trong giai đoạn đầu đời. Chế độ ăn uống của người phương Tây thường không chứa đủ omega-3. Sự thiếu hụt đó có thể là nguyên nhân cho các bệnh mãn tính như béo phì, tiểu đường, tim mạch cao ở các quốc gia này.
